Nhu cầu sử dụng AI có dấu hiệu chững lại sau giai đoạn bùng nổ

Từ cơn sốt toàn cầu đến tâm lý dè dặt hơn

Sau hơn hai năm bùng nổ với hàng loạt công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh, thị trường bắt đầu ghi nhận những tín hiệu cho thấy nhu cầu sử dụng AI trong công việc không còn tăng nóng như giai đoạn đầu. Nếu trước đây, nhiều doanh nghiệp và cá nhân lao vào trải nghiệm AI trong tâm thế “phải dùng kẻo lỡ nhịp”, thì hiện nay xu hướng thử cho biết dần nhường chỗ cho tâm lý tính toán kỹ hơn về chi phí, hiệu quả và rủi ro vận hành.

Ảnh internet

Tại một số thị trường lớn, nhiều công ty công nghệ thừa nhận lượng người dùng chủ động quay lại các công cụ AI phục vụ công việc thường xuyên không tăng nhanh như kỳ vọng. Nhiều dự án thí điểm được triển khai ồ ạt, nhưng sau một thời gian thử nghiệm, không ít trong số đó rơi vào tình trạng “để đó”, hoặc thu hẹp phạm vi ứng dụng. Một số khảo sát quốc tế cho thấy tỷ lệ dự án thí điểm AI tạo sinh trong môi trường doanh nghiệp thành công trọn vẹn còn khá khiêm tốn, phản ánh khoảng cách giữa kỳ vọng ban đầu và kết quả thực tế.

Bong bóng kỳ vọng và bài toán chi phí – lợi ích

Những cảnh báo về “bong bóng AI” xuất hiện ngày càng dày hơn trên các diễn đàn tài chính quốc tế, nhất là sau khi cổ phiếu các doanh nghiệp liên quan đến AI tăng mạnh trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, câu hỏi cốt lõi không chỉ nằm ở giá cổ phiếu, mà ở chỗ dòng tiền đầu tư vào AI có đi kèm mức độ sử dụng thật trong sản xuất, kinh doanh hay không.

Ảnh internet

Đối với doanh nghiệp, chi phí triển khai AI không dừng ở tiền bản quyền hay gói đăng ký phần mềm mà còn bao gồm hạ tầng tính toán, bảo mật dữ liệu, nhân sự kỹ thuật và thời gian tái thiết kế quy trình. Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp cho biết khi đưa AI vào hệ thống, họ phải tạm chấp nhận giai đoạn hiệu quả bị gián đoạn, năng suất thậm chí có thể giảm do nhân viên mất thời gian học cách sử dụng công cụ mới, trong khi kết quả cải thiện chưa thấy ngay.

Trên thực tế, các mô hình AI tạo sinh vẫn tồn tại những hạn chế cố hữu như nguy cơ đưa ra thông tin sai, thiên lệch, không giải thích được cách suy luận, thiếu bộ nhớ dài hạn hoặc chức năng tùy chỉnh sâu cho từng quy trình nghiệp vụ. Điều này khiến doanh nghiệp khó tích hợp AI một cách trơn tru vào hệ thống sẵn có mà không đầu tư đáng kể cho việc kiểm tra, giám sát và tinh chỉnh liên tục.

FOMO công nghệ và những dự án “thử cho có”

Không ít doanh nghiệp triển khai AI dưới sức ép tâm lý “sợ bị bỏ lại phía sau”, nhất là khi đối thủ, đối tác hoặc chính khách hàng liên tục nhắc đến công nghệ mới. Các chuyên gia quản trị nhận định FOMO (nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội) là một trong những động lực mạnh thúc đẩy làn sóng thí điểm AI trong giai đoạn vừa qua.

Hệ quả là có những dự án AI được bắt đầu từ câu hỏi “chúng ta nên dùng AI làm gì” thay vì xuất phát từ nhu cầu kinh doanh cụ thể. Việc thiếu mục tiêu rõ ràng, không xác định được chỉ số đo lường hiệu quả khiến dự án khó mang lại giá trị thực. Sau giai đoạn hào hứng ban đầu, nhiều doanh nghiệp buộc phải dừng lại hoặc thu gọn quy mô triển khai, từ đó góp phần tạo cảm giác “nhu cầu AI chững lại” trên thị trường.

Người dùng cá nhân: từ tò mò trải nghiệm đến chọn lọc công cụ

Ở phía người dùng cá nhân, khảo sát tại một số nước cho thấy phần lớn đã từng sử dụng ít nhất một công cụ AI trong đời sống số, đặc biệt là các chatbot trò chuyện và công cụ hỗ trợ học tập, làm việc văn phòng. Tuy nhiên, số người duy trì thói quen dùng AI cho một nhóm công việc cụ thể lại không tăng mạnh, mà chủ yếu tập trung ở các nhóm ngành nội dung, thiết kế, lập trình, tiếp thị số.

Ảnh internet

Sau giai đoạn “thử mọi thứ”, người dùng có xu hướng giữ lại một vài ứng dụng thực sự giúp tiết kiệm thời gian hoặc cải thiện chất lượng công việc, đồng thời loại bỏ những công cụ mang lại trải nghiệm rườm rà, kết quả không ổn định hoặc khiến họ lo ngại về quyền riêng tư. Việc AI không còn được nhắc đến như một trào lưu mới lạ mỗi ngày, theo một số chuyên gia, là dấu hiệu cho thấy thị trường đang bước sang giai đoạn sàng lọc tự nhiên, phân hóa rõ ràng giữa các nền tảng.

Từ chững lại đến giai đoạn sử dụng thực chất hơn

Nhiều nhà phân tích cho rằng việc nhu cầu sử dụng AI có dấu hiệu chùng lại là diễn biến thường thấy của bất kỳ công nghệ mới nào. Sau giai đoạn hưng phấn ban đầu và kỳ vọng được đẩy lên quá cao, thị trường thường bước vào giai đoạn điều chỉnh, khi các bên tham gia bắt đầu đánh giá thực tế hơn về chi phí, rủi ro, cũng như giới hạn kỹ thuật của công nghệ.

Trong bối cảnh đó, các dự án AI gắn với nhu cầu cụ thể, có lộ trình triển khai rõ ràng, sở hữu đội ngũ quản trị công nghệ và dữ liệu đủ năng lực sẽ có nhiều cơ hội trụ lại. Ngược lại, những mô hình chỉ dựa trên yếu tố trào lưu, thiếu nền tảng kỹ thuật và chiến lược dài hạn dễ bị sớm đào thải.

Việc nhu cầu sử dụng AI không còn tăng nóng như giai đoạn đầu có thể được xem là tín hiệu tích cực, nếu nó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp và người dùng chuyển từ tâm thế “dùng để theo kịp xu hướng” sang “dùng khi thật sự cần”, đặt hiệu quả và an toàn vận hành lên trên sự ồn ào của thị trường.

thanks you