Về nhà ngày cuối năm: nơi tiếng cười nối lại những mùa xa cách

Những ngày giáp Tết, không ít người chọn trở về sớm hơn thường lệ để kịp nhìn phố xá thay áo mới, kịp nghe lại tiếng rao quen trên con đường cũ, và kịp ngồi xuống trong căn bếp gia đình trước khi năm cũ khép lại. Chuyến về nhà cuối năm vì thế không chỉ là một cuộc di chuyển, mà là hành trình tìm lại nhịp sống từng thuộc về mình, giữa những đổi thay đã âm thầm diễn ra theo năm tháng.

Chuyến xe cuối năm và khoảnh khắc đứng trước cổng nhà

Chiều muộn, chiếc xe dừng lại trước cổng. Người trở về kéo vali bước xuống, nhìn thấy bóng dáng người thân đã chờ sẵn, bỗng dưng nghẹn lại. Cảm giác ấy thường đến rất nhanh: chỉ cần một tiếng gọi tên, một nụ cười rạng rỡ, hoặc một cái vẫy tay từ trong sân. Khi đó, mọi mệt mỏi của những ngày xa xứ như được đặt xuống cùng hành lý, còn lại là sự rộn ràng của một mái nhà đang đón người đi xa trở lại.

Trong sân, lũ trẻ chạy quanh, câu chuyện bắt đầu dồn dập như sợ lỡ mất thời gian. Người lớn hỏi han đường đi, chuyện công việc, rồi lại xoay sang chuyện bếp núc, chuyện chợ Tết, chuyện hoa trái đang lên giá. Không khí ấy khiến người trở về có cảm giác như mình vừa bước vào một mùa lễ hội quen thuộc, nơi hạnh phúc đến từ những điều rất bình thường.

Chợ Tết và mùi hương của ký ức

Nhà gần chợ, nên chỉ cần đi vài bước đã nghe thấy tiếng người mua bán, tiếng xe cộ chen nhau, tiếng gọi nhau í ới giữa dòng người. Chợ cuối năm có một thứ “ngôn ngữ” riêng: là màu sắc của hoa, của trái cây, là mùi bánh mứt thoảng từ các quầy hàng, là cảm giác ai cũng đang vội nhưng lại vội trong niềm vui.

Người trở về thường đứng lâu hơn một chút ở những góc quen. Có khi chỉ để ngắm một bó cúc vừa bày ra, hoặc để nghe lại mùi thơm của nhang trầm trong những sạp đồ cúng. Trong khoảnh khắc ấy, ký ức tự tìm đường trở về: những năm còn nhỏ theo mẹ đi chợ, những buổi chiều cuối năm cả nhà tất bật dọn dẹp, và những lần nghe người lớn nhắc nhau chuẩn bị mâm cúng để “đưa” năm cũ đi qua.

Nếp nhà và một đêm thắp hương tĩnh lặng

Cuối năm, nhiều gia đình vẫn giữ thói quen thắp hương trong sân hoặc trước bàn thờ khi trời đã khuya. Không cần bày biện cầu kỳ, chỉ cần mâm cơm giản dị, ít bánh trái, vài nén nhang và sự thành tâm. Trong ánh đèn vàng, người trở về được “giao” phần việc mà trước kia chỉ đứng nhìn người lớn làm: châm nhang, khấn nguyện, lặng lẽ nhắc tên những người đã khuất và mong điều bình an cho cả nhà.

Nghi thức ấy tạo ra một khoảng lặng hiếm hoi giữa chuỗi ngày ồn ào cuối năm. Có người lần đầu thấy mình khó nói thành lời. Có người đứng trước bàn thờ mới nhận ra, điều giữ gia đình lại với nhau đôi khi chỉ là một nếp sinh hoạt bền bỉ, được truyền từ đời này sang đời khác, không ồn ào nhưng đủ sâu.

Cuộc hẹn với bạn cũ và câu chuyện “giữ hay bán” căn nhà

Về nhà ngày cuối năm, ngoài niềm vui đoàn tụ, đôi lúc cũng xuất hiện những câu chuyện khó tránh. Một cuộc hẹn cà phê với bạn cũ có thể mở ra nỗi trăn trở chung của nhiều người: khi cha mẹ đã già hoặc đã mất, căn nhà cũ trở thành ký ức nhưng cũng trở thành bài toán.

Bạn bè gặp nhau, kể chuyện công việc, chuyện gia đình, rồi chậm lại ở câu hỏi quen thuộc: “Tết này về được mấy ngày?”. Có người cười cho qua, có người ngập ngừng vì đang vướng chuyện trong nhà. Khi những đứa con trưởng thành, mỗi người có một gia đình nhỏ, nhu cầu riêng tư và chỗ ở riêng là điều chính đáng. Nhưng cũng từ đó, câu chuyện chia phần, chuyện mua bán tài sản dễ nảy sinh, và căn nhà cũ bỗng đứng trước nguy cơ chỉ còn là một địa chỉ trên giấy tờ.

Người trở về thường không phản đối nhu cầu của ai, chỉ thấy tiếc một nơi chốn. Căn nhà ấy, dù đã sửa sang nhiều lần, vẫn là ký ức của một thời nghèo khó, của những bữa cơm đông đủ, của những mùa mưa dột và mùa nắng nóng. Mất nó, nhiều người có cảm giác như mất đi điểm hẹn để anh chị em còn có thể quay về nhìn nhau như thời thơ ấu.

Đêm giao thừa và quyết định giữ lại một “lối về”

Những ngày sát Tết, gia đình thường ngồi lại để nói chuyện thẳng thắn. Có thể không tránh khỏi khác biệt, bởi mỗi người nhìn căn nhà bằng một lăng kính: người coi đó là chỗ dựa tinh thần, người coi đó là tài sản cần giải quyết cho hợp lý. Nhưng cuối cùng, nếu còn đủ tình thân, câu chuyện thường tìm được một lối đi.

Có gia đình chọn cách giữ nhà bằng sự san sẻ: người có điều kiện đứng ra gánh phần lớn, người khác nhận phần theo thỏa thuận; có gia đình giao cho một người quản lý, coi nhà là nơi thờ tự và là điểm tụ họp mỗi dịp giỗ chạp, lễ Tết. Khi quyết định được đưa ra, căn nhà bỗng trở lại đúng vai trò của nó: một nơi để trở về, không phải để tranh cãi.

Đêm giao thừa, khi phố xá rộn ràng tiếng pháo hoa và lời chúc, có căn nhà vẫn sáng đèn, vẫn có người ngồi ở bậc thềm nhìn ra sân, nghe gió lạnh cuối năm và thấy lòng yên hơn. Bởi sau tất cả, điều quý giá nhất của những ngày cuối năm không chỉ là một cái Tết đầy đủ, mà là cảm giác vẫn còn một mái nhà để quay về, vẫn còn một lối về để những người thân không lạc nhau giữa đời sống mỗi lúc một bận rộn.

thanks you